“Yadırgadığın şeyi yaşamadan ölmezsin.”
Kimi için sıradan bir söz olabilir bu. Birkaç saniye düşünüp geçer insanın zihninden. Oysa bazı sözler vardır; anlamını okuduğun anda değil, hayat seni o anlamın içine bıraktığında anlarsın.
İnsan, başkasının yaşadığını uzaktan yargılamayı sever. Çünkü uzaktayken her şey kolaydır. Acı, başkasının acısıyken küçümsenir. Yalnızlık, başkasının yalnızlığıyken tercih gibi görünür. Hata yapan insanın hatası büyütülür, düşen insanın neden düştüğü sorgulanır, değişen insan ise çoğu zaman suçlanır.
Ta ki hayat aynı kapıyı kendi yüzüne açana kadar…
İşte insanın asıl sınavı burada başlar.
Dün yadırgadığın bir davranışı bugün kendinde bulabilirsin. Dün anlam veremediğin bir suskunluğun içine bugün sen gömülebilirsin. Dün küçümsediğin bir çaresizliği, bir gün kimseye belli etmeden taşıyabilirsin.
Ve o zaman anlarsın;
İnsan, yaşamadığı şeyin hâkimidir. Yaşadığı şeyin ise sanığı…
Çünkü insanın kendisi hakkında kurduğu bütün cümleler, hayat tarafından bir gün mutlaka sınanır. “Ben asla böyle yapmam” dediğin yerde durdurulursun. “Ben bunu asla affetmem” dediğin insanla aynı acının içinde kalırsın. “Ben olsam giderdim” dediğin yerde kalmak zorunda kalırsın.
Hayatın garip tarafı da budur zaten.
Seni başkalarında eleştirdiğin şeylerle sınar.
Ve insan çoğu zaman kendi sınırlarını, o sınırların dışına itildiğinde öğrenir.
Yadırgadığın şeyin içinde, aslında kendine ait bir parçayı görmeye başladığında değişirsin. Çünkü insanı değiştiren şey çoğu zaman öğüt değildir. Yaşadığı şeydir. Başkasının hikâyesini dinlemek başka, o hikâyenin içinde kendini bulmak bambaşkadır.
Sıradışılığını da tam burada fark eder insan.
Yadırganılan durumun tecelliyetinde…
Çünkü herkes aynı acıyı aynı şekilde taşımaz. Herkes aynı ihanetten aynı insan olarak çıkmaz. Herkes aynı kaybın ardından aynı yere bakmaz. Kimi kırılır ve susar, kimi kırılır ve sertleşir. Kimi kendini kaybeder, kimi ilk defa kendini bulur.
Belki de insanı sıradışı yapan şey, başına gelenler değil; başına gelenlerden sonra kim olduğudur.
Hepimiz bir gün, bugün yadırgadığımız bir hayatın içinde bulabiliriz kendimizi.
O gün başkalarını yargılarken kullandığımız kelimeler susar.
Çünkü insan, başkasının hayatına dışarıdan bakarken çok şey bilir; kendi hayatının içine düştüğünde hiçbir şeyden emin değildir.
Bu yüzden kimseyi yaşadığı hayat üzerinden fazla küçümsememek gerekir.
Çünkü hayatın hafızası vardır.
Bugün başkasına reva gördüğün bir cümleyi yarın kendin duyabilirsin. Bugün küçümsediğin bir yalnızlığı yarın odanın içinde tek başına yaşayabilirsin. Bugün “olmaz” dediğin şey, yarın hayatının en gerçek tarafı olabilir.
Ve belki de insanın olgunlaşması, yadırgadığı şeyleri anlamaya başladığı yerde değil; bir zamanlar yadırgadığı şeyin kendi başına geldiğini kabul edebildiği yerde başlar.
Çünkü bazı gerçekler anlatılarak öğrenilmez.
Yaşanır.
Bazı acılar başkasının yüzünde görülerek anlaşılmaz.
İnsanın kendi yüzüne yerleşmesi gerekir.
Ve bazı sözlerin anlamı, insanın hayatında karşılığını bulmadan ortaya çıkmaz.
Yadırgadığın şeyi yaşamadan ölmezsin.
Hayat, insanın kendisinden kaçmasına izin vermez.
Bir gün mutlaka seni, başkasında küçümsediğin o hâlin karşısına oturtur.
İşte o gün anlarsın…
Yadırgadığın şey belki de senden o kadar uzak değildir.
Sadece henüz senin başına gelmemiştir.
