Huzur dediğimiz şeyin ne olduğunu çoğu zaman yanlış yerde arıyoruz. Sanki insanın hayatında hiçbir problem kalmadığında, hiçbir sıkıntıyla karşılaşmadığında, hiçbir mücadele vermek zorunda olmadığında huzura ulaşacağını düşünüyoruz. Oysa hayat dediğimiz şey zaten başlı başına bir mücadeleden ibarettir. İnsan doğduğu andan itibaren yaşamak, ayakta kalmak, kendisini geliştirmek, sahip olduklarını korumak ve karşısına çıkan sorunlarla baş etmek zorundadır. Bu nedenle bütün mücadelelerin sona erdiği bir hayatın huzur olduğunu düşünmek bana göre huzuru yanlış anlamaktır. Çünkü mücadele hayatın karşıtı değil, hayatın kendisidir.
Bence huzur, insanın hayatında hiçbir rahatsızlığın bulunmaması değil; karşısına çıkan rahatsızlıklar, sorunlar ve güçlükler karşısında kendi dengesini kaybetmemesidir. İnsan mücadele eder, yorulur, üzülür, öfkelenir, bazen kaybeder, bazen yeniden ayağa kalkar. Bütün bunlar hayatın doğal parçalarıdır. Huzur ise bütün bunların ortadan kalkması değil, insanın bütün bunların içerisinde kendisini kaybetmemesidir. Çünkü insanın hiçbir şey için mücadele etmediği, hiçbir şeyi sorgulamadığı ve hiçbir şeye itiraz etmediği bir hayat dışarıdan sakin görünebilir; fakat bu sakinliğin gerçekten huzur olup olmadığı ayrıca sorgulanmalıdır.
Hatta bana göre mücadelenin kendisi bile bir huzur biçimidir. İnsan inandığı bir şey uğruna mücadele ediyorsa, yanlış gördüğü bir şeye itiraz ediyorsa, sevdiği insanlar için çaba gösteriyorsa, kendi hayatını daha iyi hâle getirmek için uğraşıyorsa ve bütün bunları yaparken kendi iradesini koruyabiliyorsa, aslında hayatının içerisinde bir anlam buluyor demektir. İnsan bazen istediği sonucu alamasa bile mücadele etmiş olmanın verdiği iç rahatlığı yaşayabilir. Çünkü insanın huzuru her zaman elde ettiği sonuçtan değil, kendi vicdanına karşı görevini yerine getirip getirmediğinden de kaynaklanabilir.
Bu nedenle huzur ile mücadeleyi birbirinin karşıtı olarak görmek bana doğru gelmiyor. Asıl karşıtlık mücadele ile huzur arasında değil, mücadele ile tükenmek arasında vardır. Mücadele insanı diri tutabilir, geliştirebilir, güçlendirebilir; fakat insanın sürekli tehdit altında olduğu, sürekli korktuğu, sürekli baskı gördüğü ve kendisini hiçbir zaman güvende hissedemediği bir ortam artık mücadele olmaktan çıkar ve insanı tüketmeye başlar. İnsan mücadele ederken yaşayabilir; fakat sürekli bir savaş hâlinde yaşamaya başladığında kendisini kaybedebilir.
Aslında bu durum yalnızca insan için de geçerli değildir. Hayvanların ve bitkilerin içinde bulundukları çevre, onların yaşamlarını ve gelişimlerini doğrudan etkiler. Hayvan sürekli korku ve tehdit altında bırakıldığında davranışları ve sağlığı bundan etkilenir. Bitki uygun olmayan çevresel şartlara maruz kaldığında büyümesi, gelişmesi ve yaşamını sürdürmesi bundan etkilenir. Elbette bir bitkinin bizim anladığımız anlamda “huzur” duyduğunu söylemek bilimsel olarak doğru değildir. Fakat canlıların bulundukları çevreden etkilendikleri, uygun koşullarda gelişme ve yaşamlarını sürdürme imkânlarının arttığı, sürekli stres ve olumsuz koşulların ise onları zorladığı açıktır.
Buradan hareketle huzuru yalnızca insana ait psikolojik bir durum olarak düşünmek de eksik kalıyor. Canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için belirli bir dengeye ihtiyaçları vardır. İnsan için bu denge daha karmaşıktır; çünkü insan sadece fiziksel şartlardan değil, içinde bulunduğu sosyal çevreden, ilişkilerinden, düşüncelerinden, beklentilerinden ve geleceğe dair kaygılarından da etkilenir. İnsan sürekli kavga, korku, baskı, belirsizlik ve güvensizlik içerisinde yaşadığında bunun bir karşılığı mutlaka ortaya çıkar. Aynı şekilde güven duyduğu, kendisini değerli hissettiği ve kendi hayatı üzerinde belli ölçüde söz sahibi olabildiği bir ortamda ise insanın kendisini geliştirmesi ve hayatını daha anlamlı hâle getirmesi kolaylaşır.
Fakat burada da huzuru yanlış anlamamak gerekir. İnsan hayatındaki bütün rahatsızlıkları ortadan kaldırmak mümkün olmadığı gibi, bunu istemek de belki doğru değildir. Çünkü insanın gelişmesinde karşılaştığı güçlüklerin, yaptığı mücadelelerin ve yaşadığı kırılmaların önemli bir yeri vardır. İnsan her şeyi hazır bulsaydı, hiçbir sorunla karşılaşmasaydı ve hayatın bütün zorlukları onun adına ortadan kaldırılmış olsaydı, belki de bugün “güç” olarak gördüğümüz birçok özelliği hiç geliştiremeyecekti. Bu nedenle insanı korumak adına onu hayatın bütün zorluklarından uzaklaştırmak da başka bir yanılgıdır.
Benim için gerçek huzur tam da burada başlıyor. Huzur, mücadeleden kaçmak değil; mücadele ederken kendini kaybetmemektir. İnsan gerektiğinde itiraz etmeli, gerektiğinde savaşmalı, gerektiğinde bir şeyleri değiştirmek için bütün gücünü ortaya koymalıdır. Fakat bütün bunları yaparken kendi iç dünyasını da tamamen yıkmamalıdır. Çünkü insanın kendisini koruyamadığı bir mücadele, bir süre sonra uğruna mücadele ettiği şeyin anlamını da ortadan kaldırabilir.
Belki de huzurun en önemli tarafı, insanın neyi değiştirebileceğini ve neyi değiştiremeyeceğini ayırt edebilmesidir. Değiştirebileceği şey için mücadele etmek, değiştiremeyeceği şey için ise kendisini tüketmemek gerekir. Her şeye karşı savaş açmak da huzur değildir, hiçbir şeye karşı çıkmamak da. Asıl mesele, insanın hangi mücadeleyi vermesi gerektiğini anlayabilmesidir. Çünkü bazen mücadele etmek gerekir, bazen beklemek, bazen vazgeçmek, bazen yeniden başlamak ve bazen de artık değiştiremeyeceğin bir şeyi olduğu hâliyle kabul etmek gerekir.
Sonuçta huzur bana göre hayatın sessizleşmesi değildir. Hayat zaten hiçbir zaman tamamen sessiz olmayacaktır. İnsan yaşadığı sürece sorunlarla, kayıplarla, belirsizliklerle ve mücadelelerle karşılaşacaktır. Önemli olan bütün bunların içerisinde insanın kendi iradesini, vicdanını ve yaşamla kurduğu bağı kaybetmemesidir. Huzur, hayatın bütün yüklerinden kurtulmak değil; hangi yükü taşıyacağını, hangisine karşı mücadele edeceğini ve hangisini artık geride bırakması gerektiğini bilmektir.
Belki de insanın aradığı gerçek huzur, hiçbir şeyin kendisini rahatsız etmediği bir hayat değildir. Tam tersine, rahatsız olduğu şeylerin farkında olduğu, değiştirmesi gerekenler için mücadele ettiği, değiştiremeyeceklerini kabullendiği ve bütün bunların içerisinde kendisi olarak kalabildiği bir hayattır.
Çünkü insanın huzuru, mücadelenin bitmesinde değil; mücadelesinin bir anlam taşıdığını bilmesinde saklıdır.
